أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

218

قانون ( فارسى )

1 - خلط درونى را كم‌مايه و آبكى مىكنند و نمىگذارند منعقد شود و براى تحليل رفتن آماده‌اش مىسازند . 2 - توليد ادرار مىكنند و خلط را به جهتى غير از جهت رگها به حركت درمىآورند . 3 - خون را به حالتى از تندمزاجى درمىآورند كه نيروى جذب‌كنندهء خون در بدن آن را نمىپسندد و از آن نفرت دارد . داروهاى نرم‌كننده - كه گفتيم در لاغر كردن لازمند - اكثرا همان داروهاى علاج مفاصلند . داروهاى بسيار ادرارآور هستند . و مانند داروهايى نيستند كه ميانگين در تأثيربخشى باشند كه هرگاه با غذاى داخل درهم آميخت غذا را به سوى رگها بدرقه كرده نتوانند غذاى رگها را از رگها منحرف سازند ؛ كه چنان داروهاى ميانه‌رو تنها در حالتى به لاغرى كمك مىكنند كه بعد از هضم دوم تناول شوند و راست بر كبد آيند و از آنجا شروع به كار كنند . بلكه داروى لاغرى بايد خلط لازم براى غذاى اندامان را به سويى غير از جهت و مسير رگها براند تا رگها گرسنه شوند . اين داروها بايد ساير كارهاى لازم براى لاغر شدن را انجام دهند ؛ از جمله بايد خون حيض را نيز به شدت ريزش دهند ؛ كه براى لاغر شدن زنان چاق كمك خوبى هستند . داروهاى خوب و مناسب براى لاغر كردن زن يا مرد چاق عبارتند از : كوشاد ، بزر سداب ( فيجن ) ، زراوند غلتان ، كرفس كوهى ، اربه ( مريم نخودى كوهى ) و سندروس كه در لاغر كردن تأثيرى عجيب دارد و كاملا نقطهء مقابل كهربا است . لاك نيز براى لاغر كردن فعاليت چشمگير دارد ، كرفس و مرزنگوش نيز خوبند . زاج بسيار لاغركننده است اما تناولش خالى از خطر نيست . اينك چندين داروى تركيبى كه در لاغر كردن چاقان سهم بسزا دارند . نسخه : بيخ سيماهنگ ، بيخ خطمى ، بيخ گاو شير ( جواشير ) ، هر سه را خشك كن و بساى و درهم مخلوط كن و هربار به وزن يك درهم كفلمه كنند . نسخهء ديگر : زراوند غلتان يك درهم ، لوفاى باريك دو سوم درهم ، كوشاد رومى ، مريم نخودى كوهى ، كرفس كوهى و نمك ماران از هريك به وزن سه درهم . همه را درهم مخلوط كنند و به وزن سه درهم بخورند . نسخهء ديگر : بزر نانخواه ( ننه حوا ) ، بزر سداب و زيره هريك يك جزء . مرزنگوش خشكيده و بورك از هريك يك چهارم جزء ، لاك يك جزء . همه را درهم مخلوط كنند و هر روز به وزن يك مثقال تناول شود . اگر ناشتا سركه و آبكامه بخورند بسيار خوب است ؛ امّا كسى كه ناتوانى اعصاب دارد ، از آن